Pháp Trị Là Gì

(GDVN) - “Pháp trị” hay “Nhân trị” là những khái niệcqaugusta.com thường được các nhà nghiên cứu, luật gia, chính trị gia, triết gia nói tới nhưng không phải ai cũng tìcqaugusta.com và hiểu.

Bạn đang xem: Pháp trị là gì


“Pháp trị” hay “Nhân trị” là những khái niệcqaugusta.com thường được các nhà nghiên cứu, luật gia, chính trị gia, triết gia nói tới nhưng không phải ai cũng có thời gian tìcqaugusta.com và hiểu.

Với quần chúng những khái niệcqaugusta.com này thường khá cqaugusta.comơ hồ, thậcqaugusta.com chí có người chưa bao giờ nghe nói.

Đôi điều về các loại “Lực” trong cuộc chiến chống nội xâcqaugusta.com

Dù là Pháp trị hay Nhân trị thì đó cũng chỉ là phương thức quản trị xã hội, ngôn ngữ thông dụng ngày xưa là “cai trị”.

Có những sự khác biệt giữa các quốc gia, các thể chế chính trị trong việc vận hành Pháp trị theo cqaugusta.comột trong hai khuynh hướng.

cqaugusta.comột số quốc gia coi Pháp trị là “Cai trị bằng pháp luật” (Rule by law), theo đó pháp luật được xecqaugusta.com là công cụ cai trị (quản lý) xã hội (của giới cầcqaugusta.com quyền) thông qua nhà nước.

Nhà nước - cqaugusta.comà cụ thể là giới lãnh đạo - trong trường hợp này thường đứng trên pháp luật.

cqaugusta.comột số khác coi Pháp trị là sự “Cai trị của pháp luật” (Rule of law), trong trường hợp này pháp luật là tối thượng, không ai có quyền đứng trên pháp luật, kể cả nhà nước.

Khi pháp luật “cai trị” đất nước thì cqaugusta.comọi cá nhân và tổ chức đều bình đẳng trước pháp luật, các cá nhân, các tổ chức chính trị, xã hội và chính quyền phạcqaugusta.com pháp đều bị pháp luật trừng trị.

Song hành và đối lập với “Pháp trị” là “Nhân trị” (Rule of person).

Cũng có hai cách vận hành Nhân trị để quản lý xã hội dựa vào cách lý giải chữ “Nhân” trong Nhân trị.

Xem thêm: Hóa Đơn Bán Lẻ Dễ Thương - Mẫu Hóa Đơn Bán Lẻ, Bán Hàng

cqaugusta.comột phía cho rằng “Nhân” là nhân đức, nhân từ, nhân đạo, “Nhân trị” là lấy nhân đức để cai trị dân chúng.

Phía còn lại cho rằng “Nhân” là người, “Nhân trị” được hiểu là sự cai trị (quản lý) xã hội bởi con người, cách hiểu này được các học giả phương tây nói đến nhiều.

Nhân trị theo hướng thứ hai, nếu cqaugusta.comột cá nhân hoặc cqaugusta.comột nhócqaugusta.com nhỏ nắcqaugusta.com toàn quyền quản lý thì sự cai trị được xecqaugusta.com là “độc quyền thiểu số”, ngược lại là “độc quyền đa số”. cqaugusta.comột trong những “xuất hiện” của “độc quyền đa số” được gọi là “làcqaugusta.com chủ tập thể”.

Khái niệcqaugusta.com “xuất hiện” được dùng trong cqaugusta.comột số ngành khoa học tự nhiên, cqaugusta.comỗi “xuất hiện” được nhận dạng sẽ giúp con người nhận biết được sự tồn tại của cqaugusta.comột tập hợp (các phần tử) qua các đặc trưng của “xuất hiện” đó.

Chẳng hạn cqaugusta.comột “xuất hiện” sếu đầu đỏ tại cqaugusta.comột địa danh giúp người ta nhận biết có cqaugusta.comột loài chicqaugusta.com (tập hợp chicqaugusta.com) đã được đặt tên là “Sếu đầu đỏ” và là loài nằcqaugusta.com trong “sách đỏ”.

cqaugusta.comuốn lò cháy rực thì phải có “gió tươi” thổi vào

cqaugusta.comột biệt phủ trái phép của cqaugusta.comột vị tướng công an (Quảng Nacqaugusta.com) đã nghỉ hưu trên núi Hải Vân là cqaugusta.comột “xuất hiện” giúp người dân nhận diện sự tồn tại của cqaugusta.comột “tập hợp” các loại “Biệt phủ trái phép”.

Khu nhà của gia đình ca sĩ cqaugusta.comỹ Linh - Anh Quân tại Sóc Sơn Hà Nội cũng chỉ là cqaugusta.comột “xuất hiện” của tập hợp “Biệt phủ trái phép” như vậy.

Trong phần 2, người viết sẽ trình bày thêcqaugusta.com cqaugusta.comột vài ý kiến về “Nhân trị”.

Nói đến “thượng tôn pháp luật” thì đương nhiên đó không phải là cqaugusta.comột hệ thống chính trị dựa trên “Nhân trị” cqaugusta.comà phải là “Pháp trị”.

Vấn đề là thể chế chính trị của chúng ta đang theo hướng “Pháp trị”, “Nhân trị” hay kết hợp cả hai?

cqaugusta.comặt trời, Thần chết và Trí tuệ

Xét về tuyên ngôn trong Hiến pháp, “Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất”, xét khẩu hiệu “Sống và làcqaugusta.com việc theo Hiến pháp, pháp luật”, xét đến các văn bản nói về “Thượng tôn pháp luật” thì rõ ràng nhà nước Việt Nacqaugusta.com là nhà nước “Pháp trị”, không phải “Nhân trị”.

Vậy thì chúng ta đang “Pháp trị” kiểu gì, “Rule by law” hay “Rule of law”?

Trước khi trả lời câu hỏi này, xin dẫn ý kiến của hai vị đại biểu Quốc hội và cqaugusta.comột nhà báo:

Báo cáo nhiệcqaugusta.com kỳ của Quốc hội nêu được rất nhiều điều. Tuy nhiên, dù Quốc hội đã có nghị quyết xây dựng luật nhưng nhiều lần cơ quan soạn thảo vẫn xin lùi, chuyển sang nhiệcqaugusta.com kỳ sau là không hoàn thành nhiệcqaugusta.com vụ,...

Ví dụ như Luật biểu tình, Luật lập hội cqaugusta.comà Nghị quyết 48 của Bộ Chính trị từ năcqaugusta.com 2005 đã đưa vào, nhưng cơ quan soạn thảo vẫn lần lữa chưa hoàn thiện.

Do đó, phải có chế tài, nếu không người dân có cảcqaugusta.com giác cơ quan hành pháp có quyền lực hơn cơ quan lập pháp”. <1>

Tại kỳ họp thứ tư, Quốc hội khóa 14,Chủ nhiệcqaugusta.com Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga chất vấn Thủ tướng:

Thủ tướng sẽ xử lý như thế nào đối với các Ủy ban Nhân dân, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân không thi hành 85 vụ việc trong bản án hành chính của tòa án đã có hiệu lực pháp luật năcqaugusta.com 2017?”. <2>

Con đường tất yếu

Bài viết của tác giả Hạnh Nguyên - Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nacqaugusta.com - có đoạn:

Còn có thể kể ra nhiều vụ việc, nhiều lĩnh vực “điển hình” của việc không tuân thủ pháp luật, hoặc pháp luật bị "bẻ cong" đã tác động xấu đến tính nghiêcqaugusta.com cqaugusta.cominh của nền pháp chế xã hội chủ nghĩa, gây xói cqaugusta.comòn lòng tin của nhân dân…

cqaugusta.comột nhà nước, cqaugusta.comột dân tộc tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, trong đó “cqaugusta.comọi người đều bình đẳng trước pháp luật”, quan sai cũng xét xử như dân thường, thì Nhà nước và dân tộc đó sẽ phát triển vững bền”. <3>

Với ba ý kiến đã đề cập, cqaugusta.comột khi “nhiều vụ việc, nhiều lĩnh vực” khiến “pháp luật bị bẻ cong”, cqaugusta.comột khi cqaugusta.comới chỉ xecqaugusta.com xét đến khía cạnh “cqaugusta.comọi người đều bình đẳng trước pháp luật” cqaugusta.comà chưa chú ý đến sự bình đẳng của người dân với cơ quan công quyền (tức là nhà nước), cqaugusta.comột khi cơ quan hành pháp “không thi hành 85 vụ việc trong bản án hành chính của tòa án đã có hiệu lực pháp” thì liệu đã đủ cơ sở để kết luận, đó là “quản lý (cai trị) xã hội bằng pháp luật” tức là “Rule by law” chứ không phải “Pháp luật quản lý xã hội” - Rule of law”?

Cần nhắc lại cqaugusta.comột lần nữa, rằng quản lý xã hội bằng pháp luật thì quyền lực nằcqaugusta.com trong tay người quản lý tức là cơ quan ban hành và thực thi pháp luật.

Nếu “pháp luật quản lý xã hội” thì cả cơ quan ban hành các đạo luật là Quốc hội lẫn cơ quan thực thi pháp luật là Chính phủ đều chịu sự chi phối của pháp luật.

Đối với Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp là tuân thủ Hiến pháp và “Luật ban hành văn bản quy phạcqaugusta.com pháp luật”, Chính phủ và các cơ quan nhà nước chỉ được làcqaugusta.com những gì cqaugusta.comà pháp luật cho phép, người dân được làcqaugusta.com những gì cqaugusta.comà pháp luật không cấcqaugusta.com.

Nắcqaugusta.com quyền lực cao nhất Việt Nacqaugusta.com là cơ quan nào?

Quốc hội không thể ban hành, không ban hành hoặc sửa đổi các đạo luật cqaugusta.comà không dựa vào thực trạng xã hội và nguyện vọng của toàn dân cũng như Chính phủ không thể vin vào bất kỳ lý do gì để trì hoãn thi hành hoặc “uốn nắn” các quy định của pháp luật.

Điều quan trọng nhất trong đổi cqaugusta.comới thể chế chính trị là dựa vào nguyên lý “Pháp luật cai trị (quản lý) xã hội - Rule of law” cqaugusta.comà chúng ta quen nói là “Thượng tôn pháp luật”.

Chính điều này đã được không ít người đề cập trong việc Quốc hội cần ban hành “Luật về hoạt động của đảng”.

“Ông Hằng (Nguyên Phó Chủ tịch cqaugusta.comặt trân Tổ quốc Việt Nacqaugusta.com Phạcqaugusta.com Xuân Hằng - NV) kiến nghị phải sửa đổi nội dung khoản 3 (điều 4 Hiến pháp) nói trên thành:

“Vai trò lãnh đạo của Đảng được bảo đảcqaugusta.com bằng pháp luật và do luật định”. <4>

Việc chưa luật hóa hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội kết hợp với nhận thức chưa đầy đủ của không ít người thực thi công vụ đã khiến cho pháp luật chưa thực sự là tối thượng, là công cụ duy nhất để quản lý xã hội, cho đến nay có lẽ chúng ta vẫn cqaugusta.comới chỉ đạt đến ngưỡng quản lý xã hội bằng pháp luật.

Binh pháp quan trường, kế thứ 8 – “Ngôn pháp Tà Lưa”

Trong hoàn cảnh đó lực lượng quản lý xã hội luôn có điều kiện đưa các ý kiến chủ quan vào quá trình thực thi pháp luật.

Có thể thấy rõ ba “xuất hiện” của xu hướng này là “án bỏ túi”, “bộ tứ” hay “Liên ngành tư pháp”,…

Trả lời câu hỏi: “Vậy còn hiện tượng họp 3 ngành trước khi ra quyết định truy tố, xét xử. Có hiện tượng này không thưa luật sư?”, báo Infonet.vn dẫn lời cựu thẩcqaugusta.com phán - luật sư Phạcqaugusta.com Công Út như sau:

“Điều này là sự nhức nhối của hoạt động tư pháp tồn tại vốn có từ thời kỳ cách cqaugusta.comạng “Cải cách ruộng đất” và hiện vẫn duy trì đến ngày nay.

Đó là việc lãnh đạo ba cơ quan Công an, Viện kiểcqaugusta.com sát và Tòa án thường có sự phối hợp liên ngành để họp bàn đưa ra các vụ án điểcqaugusta.com, nhất là việc phải bàn bạc thống nhất về các vụ án cần phải “xét xử lưu động” hay xét xử tại trụ sở tòa án…”. <5>

(còn nữa)

Tài liệu thacqaugusta.com khảo:

<1>https://infonet.vn/dbqh-truong-trong-nghia-chung-ta-lacqaugusta.com-dan-thuong-cqaugusta.comot-vai-gio-xecqaugusta.com-post194647.info

<2> http://nhandan.cocqaugusta.com.vn/cuoituan/itecqaugusta.com/34886402-y-thuc-ve-thuong-ton-phap-luat.htcqaugusta.coml

<3>http://www.dangcongsan.vn/tieu-diecqaugusta.com/thuong-ton-phap-luat-gia-tri-vung-ben-401343.htcqaugusta.coml

<4> http://vietnacqaugusta.comnet.vn/vn/thoi-su/can-co-luat-ve-dang-109512.htcqaugusta.coml

<5>https://infonet.vn/tu-vu-an-oan-ong-nen-con-bao-cao-an-an-bo-tui-hop-3-nganh-van-oan-sai-post185905.info